facebook twitter instagram issuu linkedin research gate youtube ustv

PROSIONEK - USŁUŻNY HEAVYMETALOWIEC W BIOMONITORINGU ŚRODOWISKA

Centrum Studiów nad Człowiekiem i Środowiskiem Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach zaprasza na wykład Prosionek - usłużny heavymetalowiec w biomonitoringu środowiska, organizowany w ramach XIV cyklu wykładów: Wybrane problemy ekologii i ochrony środowiska. Wykład wygłosi dr Monika Tarnawska z Wydziału Biologii i Ochrony Środowiska UŚ. Spotkanie odbędzie się w czwartek 11 maja o godz. 16.00 w auli Wydziału Biologii i Ochrony Środowiska UŚ przy ul. Bankowej 9. o wykładzie: Wygląda niepozornie: małe, nie przekraczające 18 mm, szare, owalne stworzonko z wyraźnie zaznaczonymi segmentami „pancerzyka”, spod których wysuwają się liczne odnóża. Prosionek, czyli stonóg szorstki wbrew polskiej nazwie gatunkowej, stąpa na czternastu nóżkach i przemyka cichcem, gdy tylko zapadnie zmrok. Napotkany – przywodzi na myśl małego karalucha, choć w istocie bliżej jest spokrewniony z rakiem niż z jakimkolwiek owadem. Widywany jest z rzadka, choć każdy z nas mija go niemal co dzień, schodząc do piwnicy lub otwierając garaż – takie bowiem miejsca prosionek wybiera sobie na mieszkanie. Nie jest sąsiadem uciążliwym: jest bezbronny, nie jest agresywny, nie zostawia śmieci, a niektóre z nich wręcz pożera, no i nie robi hałasu. Nie może mieć więc nic wspólnego z heavy metalem, choć już z metalami ciężkimi – owszem, bardzo wiele. Ta drobna istotka posiada bowiem cechę, która w oczach ekotoksykologa czyni ją wielką: gdy w zamieszkiwanym środowisku zmuszona jest odżywiać się pokarmem zanieczyszczonym metalami, lokuje je w komórkach swej wątrobotrzustki i przechowuje tam przez resztę swego trzyletniego życia. Każdy kolejny posiłek tego skorupiaka, zwłaszcza jeśli żyje on w pobliżu huty, autostrady czy zakładu przemysłowego, zwiększa stężenie metali w jego ciele. Swoisty zapis prosionkowego jadłospisu w czasie określonego wycinka życia skorupiaka jest cennym źródłem informacji, z których korzysta ekotoksykologia, a sam stonóg znalazł się w panteonie biowskaźników. Jest bohaterem prac naukowych, książek popularnonaukowych i podręczników akademickich. Kariera naukowa godna - nie przymierzając - heavymetalowego showbiznesu, i to bez doktoratu. Poznajmy zatem kolejnego z naszych sąsiadów, któremu nie straszna jest ludzka działalność, zmieniająca naturalne ekosystemy. Czy doceniając jego zalety, możemy coś zrobić dla prosionka? Owszem, pozostawić w kącie ogrodu kilka butwiejących desek, niewielką stertę liści i kilka większych kamieni, aby mógł przetrwać kolejną zimę. (oprac. CSCS) Harmonogram wykładów w II semestrze roku akademickiego 2005/2006

Skróty

Biuletyn Informacji Publicznej
Copyright © 2001-2019
Uniwersytet Śląski w Katowicach
Wszelkie prawa zastrzeżone.