facebook twitter instagram issuu linkedin research gate youtube ustv

Czy fizycy i filozofowie dochodzą do spójnego obrazu rzeczywistości?

Polskie Towarzystwo Fizyczne Oddział w Katowicach serdecznie zaprasza na konwersatorium, na którym Prof. dr Jerzy Janik, Członek Rzeczywisty PAN, Członek Czynny PAU, Członek Norweskiej Akademii Nauk z Instytutu Fizyki Jądrowej im. H. Niewodniczańskiego, Kraków wygłosi wykład pt.: Czy fizycy i filozofowie dochodzą do spójnego obrazu rzeczywistości? Prof. dr Jerzy Janik jest organizatorem Seminariów Interdyscyplinarnych "Nauka-Religia-Dzieje", odbywających się regularnie w Castel Gandolfo z udziałem Jego Świątobliwości Jana Pawła II oraz grona uczonych polskich, reprezentujących różne nauki przyrodnicze a także filozofię i teologię. Autor nie ma tu na myśli całego obszaru fizyki, ani całego obszaru filozofii. Koncentruje się natomiast na tym wycinku fizyki, który dotyczy podstaw mechaniki kwantowej, i na tym wycinku filozofii, który nazywa się ontologią (nauką o bycie). Chodzi mu mianowicie o to, czy granica pomiędzy dociekaniami fizyków i filozofów w sprawach, które dotyczą zjawiska scharakteryzowanego słowem JEST, jest ostra czy rozmyta? Ontologowie (starszej generacji) odpowiadają, a priori, negatywnie na pytanie zawarte w tytule, twierdząc, że fizyka i ontologia operują w różnych obszarach abstrakcji, a więc ich rezultaty są oddzielone wyraźną linią graniczną. Fizycy często podważają zasadność istnienia filozofii, twierdząc, że jest ona niepotrzebna, a w najlepszym razie jej rola powinna być służebna w stosunku do nauk przyrodniczych (science). To stanowisko jest jakąś pozostałością pozytywizmu, a częściowo i neopozytywizmu (Koło Wiedeńskie). Konkluzja z porównania stanowisk oraz osiągnięć fizyki i filozofii (ontologii) jest w przekonaniu Autora następująca: Jest godne jakiegoś zdumienia, że na drodze kontemplacji metafizycznej i popartych eksperymentem rozważań fizycznych dochodzi się do spójnego obrazu rzeczywistości. W celu wyjaśnienia swojego poglądu Autor posługuje się pojęciem pakietu falowego (czyli fali będącej nałożeniem się wielu fal o zbliżonych długościach; w opisie kwantowym mikroświata pakiet falowy może reprezentować również cząstkę materialną) a także pojęciem kolapsu czyli redukcji tego pakietu falowego (zjawisko to polega na wyłonieniu się spośród wielu stanów fizycznych, których nałożeniem się jest pakiet falowy, jednego tylko stanu, np. jednej fali o określonej długości, co zresztą zachodzi pod wpływem aktu obserwacji tego pakietu). Ten – wspomniany wyżej – spójny obraz rzeczywistości zawiera dwie charakterystyczne sfery istnienia – sferę istnienia potencjalnego, być może tożsamego z widmowym światem superpozycji (nałożenia się) stanów, i sferę istnienia aktualnego, być może tożsamego z rezultatem kolapsu (redukcji) pakietu falowego. (Nota bene, sfera istnienia potencjalnego nie oznacza bycia in potentia w stosunku do istnienia; w niej jest już jakieś istnienie). Dalej, ten obraz zawiera stwierdzenie istotnej roli obserwatora, jako tego, który dokonuje kolapsu pakietu falowego w interpretacji fizycznej, lub też (powołuje) Dasein, czyli byt, w interpretacji filozoficznej. I wreszcie, obraz ten prowadzi do wyłonienia pojęcia egzystencji jako sekwencji kolapsów odpowiedniego pakietu falowego w interpretacji fizycznej, czy też jako ustawicznego „przemieszczania się” wprowadzonego przez Edytę Stein ostrza noża (Messers Schneide), co stwarza czas. Od początku istnienia Pontyfikatu Jana Pawła II co dwa lata odbywają się w Castel Gandolfo Seminaria Interdyscyplinarne Nauka-Religia-Dzieje z udziałem Jego Świątobliwości Jana Pawła II oraz grona uczonych polskich, reprezentujących różne nauki przyrodnicze a także filozofię i teologię. Organizatorem tych Seminariów z ramienia Ojca Świętego jest od początku prof. dr Jerzy Janik. Seminaria te mają swój rodowód w spotkaniach krakowskich fizyków - początkowo w mieszkaniu Państwa Janików - w latach 50. XX wieku, na które już wtedy przychodził regularnie ksiądz Karol Wojtyła. Konwersatorium odbędzie się dnia 9 maja 2001 r. (środa) o godz. 1400 w SA III, Instytut Fizyki, Uniwersytet Śląski, Katowice, ul. Uniwersytecka 4.

Skróty

Biuletyn Informacji Publicznej
Copyright © 2001-2019
Uniwersytet Śląski w Katowicach
Wszelkie prawa zastrzeżone.