facebook twitter instagram issuu linkedin research gate youtube ustv

Wykład pt. „Owady jako świadkowie zbrodni – entomologia w służbie medycyny sądowej”

17 maja 2012 r. o godz. 16.00 w sali nr 121 na Wydziale Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Śląskiego (Katowice, ul. Bankowa 9) odbędzie się kolejne spotkanie w ramach XX cyklu wykładów „Wybrane problemy ekologii i ochrony środowiska”. Wykład pt. „Owady jako świadkowie zbrodni – entomologia w służbie medycyny sądowej” wygłosi lek. Rafał Skowronek ze Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach.

Organizatorem cyklu jest Centrum Studiów nad Człowiekiem i Środowiskiem Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Wykłady z serii FORUM NATURA’18 są dofinansowane ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach.

O wykładowcy:
Lekarz Rafał Skowronek – pracownik Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej i Toksykologii Sądowo-Lekarskiej Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach. Jego główne zainteresowania naukowe i zawodowe to: medycyna sądowa, toksykologia, patomorfologia, entomologia sądowa. Jest członkiem Polskiego Towarzystwa Medycyny Sądowej i Kryminologii, Polskiego Towarzystwa Toksykologicznego, Polskiego Towarzystwa Biochemicznego, European Association for Forensic Entomology, Śląskiego Towarzystwa Entomologicznego.

O wykładzie:
Na temat śmierci najwięcej spośród wszystkich owadów powinna wiedzieć zmierzchnica trupia główka – Acherontia atropos. Trudno w to wątpić, widząc na wierzchniej stronie tułowia tego ogromnego nocnego motyla precyzyjnie odwzorowany rysunek ludzkiej czaszki. Łatwo sobie wyobrazić, że jego pojawienie się było bardzo złą wróżbą. Podobno nawet wierzono, że owad ten towarzyszy wiedźmom i szepcze im do ucha imiona osób, dla których nadszedł czas, aby pożegnać się z tym światem. Blisko spokrewniona jest ze zmierzchnicą Ascalapha odorata, w kręgach anglojęzycznych zwana czarną wiedźmą, również wiele wniosła w wiedzę o śmierci, naprowadzając śledczych na trop sprawcy makabrycznych morderstw w znanym thrillerze psychologicznym „Milczenie owiec”. Nieprzypadkowo zainspirowała ona autora powieści, na podstawie której powstał oskarowy film, w meksykańskim i karaibskim folklorze szczyci się ona bowiem mianem zwiastuna śmierci. Nieodzowni okazali się w tej sprawie entomolodzy, którzy na podstawie badań dostarczonej im poczwarki rozpoznali gatunek ćmy wmieszanej w makabryczne morderstwa.
Motyle z mrocznej pory doby, nawet z sugestywnym rysunkiem na owłosionym grzbiecie nie są bynajmniej drapieżne ani padlinożerne. W naturalny sposób nie stają się elementem niszy ekologicznej jaką jest rozkładające się ciało. Zamiast nich, w sąsiedztwie zwłok w krótkim czasie pojawiają się owady, których larwy lub postaci dorosłe odżywiają się martwymi tkankami, także ludzkimi. Choć może to budzić odrazę, to jednak obecność jaj, larw lub poczwarek w ciele może być kluczowym dowodem w najtrudniejszych śledztwach. Dokładna znajomość cykli rozwojowych nekrofagicznych muchówek, chrząszczy, a także owadów wodnych, w powiązaniu z porą roku, temperaturą oraz stopniem rozkładu ciała jest bardzo przydatne w określaniu przypuszczalnego czasu, a nawet okoliczności śmierci zmarłego. Szerokiej wiedzy o biologii owadów, sposobach ich odłowu, hodowli i oznaczania, całkowicie odległej od wróżbiarstwa i przesądów, często nie jest w stanie zastąpić najlepsze nawet wyszkolenie detektywistyczne.
Owady towarzyszą człowiekowi na tym i drugim brzegu mitycznego Acherontu. Ich rola jest znacznie bardziej przyziemna niż czarnoksięskie przepowiednie. Udział entomologów w śledztwach wyjaśniających najcięższe zbrodnie nie jest zatem fikcją literacką.

Opracowanie: dr Agnieszka Babczyńska dla biura CSCS
 

Zaproszenie

Harmonogram wykładów

 

Skróty

Copyright © 2001-2019
Uniwersytet Śląski w Katowicach
Wszelkie prawa zastrzeżone.