facebook twitter instagram issuu linkedin research gate youtube ustv

Wykład pt. „Chruściki (Trichoptera) – owady z własnym domkiem w służbie monitoringu wód”

15 marca 2012 r. o godz. 16.00 w sali nr 121 na Wydziale Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Śląskiego (Katowice, ul. Bankowa 9) odbędzie się kolejne spotkanie w ramach XX cyklu wykładów „Wybrane problemy ekologii i ochrony środowiska”. Wykład pt. „Chruściki (Trichoptera) – owady z własnym domkiem w służbie monitoringu wód” wygłosi dr hab. Stanisław Czachorowski z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie.

Organizatorem cyklu jest Centrum Studiów nad Człowiekiem i Środowiskiem Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Wykłady z serii FORUM NATURA’18 są dofinansowane ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach.

O wykładowcy:
dr hab. Stanisław Czachorowski, prof. UWM – hydrobiolog i entomolog, zatrudniony na stanowisku profesora nadzwyczajnego w Katedrze Ekologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie.
Jego główne zainteresowania naukowe i zawodowe to: hydrobiologia, entomologia, ekologia, biologia i ochrona owadów wodnych (strefowe rozmieszczenie chruścików w źródłach, rzekach i jeziorach Polski, check-lista chruścików Polski, Ukrainy i Białorusi), ekologia krajobrazów antropogenicznych (urbicenozy, agrocenozy), biomonitoring środowiska wodnego, edukacja ekologiczna oraz filozofia przyrody.
Członek Polskich Towarzystw: entomologicznego, zoologicznego oraz hydrobiologicznego.
Autor ponad 190 publikacji naukowych i 170 publikacji edukacyjnych i popularyzatorskich.
Popularyzuje biologię w mediach m.in.: Gazecie Olsztyńskiej, Wiadomościach Uniwersyteckich; współpracuje z Radiem Olsztyn, Planeta i Eska. Jest jednym z inicjatorów Olsztyńskich Dni Nauki, współtwórcą i głównym animatorem kawiarni naukowej „Collegium Copernicanum”, a także blogerem i autorem wielu kampanii społecznych.
Za swoją działalność został nagrodzony w VII edycji Konkursu Popularyzator Nauki 2011 w kategorii Naukowiec.

Opracowanie na podstawie: http://pl.wikipedia.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Zbigniew_Czachorowski

O wykładzie:
„Mój dom moją twierdzą”. W świecie owadów jest wielu konstruktorów, którzy mogą poszczycić się solidnymi, niezdobytymi, wymyślnymi budowlami. Większość z nich jednak jest owocem zbiorowego wysiłku tysięcy owadów, które wewnątrz zbudowanych przez siebie siedzib tworzą skomplikowaną strukturę społeczną. Co innego chruściki. Larwy tych drobnych owadów, żyjące w toni wodnej rzek, potoków, jezior czy stawów, samodzielnie budują sobie własne twierdze, wewnątrz których chronią swe bezbronne ciała. Za budulec służy im wszystko co niesie woda lub co opadnie na dno: kamienie, żwir, niewielkie muszle wodnych ślimaków, patyki, butwiejące fragmenty liści. Za spoiwo – przędza jedwabna, w którą wplatają elementy budulca. Wielka jest różnorodność „domków” budowanych przez chruściki, wiele też opisano sposobów ich wykorzystania. Łączy je jedno: spełnianie roli twierdzy nie do pokonania przez podwodnych owadożerców i ochrona przed mechanicznymi uszkodzeniami delikatnego ciała. Domki chronią swych budowniczych niemal przed wszystkim, z jednym ważnym wyjątkiem – zanieczyszczeniem wód.
Ścieki komunalne czy poprzemysłowe, pozostałości pestycydów, detergentów i metale ciężkie spłukane przez wody opadowe bądź zrzucone jako odpad do akwenów stojących lub płynących przelewają się wraz z wodą przez chruścikowe twierdze. Często substancje te pojawiają się w stężeniach uniemożliwiających tym owadom prawidłowy rozwój, a nawet przeżycie. Trichopterolodzy – czyli specjaliści od chruścików – i ekotoksykolodzy sporo już wiedzą o tym jak interpretować znikanie najwrażliwszych spośród około 290 gatunków polskich chruścików z zanieczyszczonych wód. Wiele cech biologii tej grupy owadów sprawia, że wykorzystuje się je w obserwacji stanu czystości wód wielu akwenów. Chruściki to nie wszystko. Wraz z nimi rolę tę mogą pełnić także inne, widoczne gołym okiem wodne bezkręgowce, podobnie jak chruściki, bezbronne wobec szkodliwych substancji chemicznych. Ich wrażliwość na zanieczyszczenia może stać się skutecznym narzędziem dla naukowców opracowujących systemy monitoringu wód.
Wszystko po to, aby dzięki wczesnym sygnałom alarmowym uchronić chruściki, ale także i nas przed zagrożeniem, przed którym nie uchronią ich indywidualne twierdze. Chruściki to nie wszystko. Wraz z nimi mają szansę przetrwać wszystkie wodne stworzenia, a pośrednio także i my.

Opracowanie: dr Agnieszka Babczyńska dla biura CSCS

Zaproszenie

Harmonogram wykładów

Skróty

Copyright © 2001-2019
Uniwersytet Śląski w Katowicach
Wszelkie prawa zastrzeżone.