facebook twitter instagram issuu linkedin research gate youtube ustv

Nauka na wyciągnięcie ręki

Obszar nauk humanistycznych
Obszar nauk społecznych
Obszar nauk ścisłych
Obszar nauk przyrodniczych
Obszar nauk technicznych
Obszar sztuki

Wiemy więcej o kochłowickiej warowni

Zakończył się II sezon badawczy
na średniowiecznym gródku w Kochłowicach

 

Po prawie dwóch miesiącach prac we wrześniu 2014 r. zakończyły się badania archeologiczne prowadzone na średniowiecznym gródku w Kochłowicach. Tegoroczny sezon badawczy był kontynuacją prac przeprowadzonych w 2013 r. W trakcie prac przebadano dno fosy, zakładając wykop o wymiarach 10x10 metrów podzielony na cztery równe części. Badania prowadził archeolog mgr Dariusz Goiński z Pracowni Archeologicznej „GRYF” przy finansowym wsparciu Urzędu Miasta Ruda Śląska. Współorganizatorem badań było Stowarzyszenie Genius Loci – Duch Miejsca, opiekujące się zabytkiem od kilku lat. Wsparcia udzielił również prof. dr hab. Antoni Barciak, kierownik Zakładu Nauk Pomocniczych Historii na Uniwersytecie Śląskim.

 

Wstępne wnioski z badań

W trakcie badań archeologicznych natrafiono na konstrukcję oporową po zewnętrznej stronie fosy (analogiczne konstrukcje stosowano na przestrzeni wielu epok, począwszy od starożytności, aż do czasów współczesnych), w postaci pali wbitych pod kątem 60 stopni w kierunku grodu na linii północ-południe. Pale zostały rozmieszczone w dwóch rzędach w odstępach około 1 m od siebie. Konstrukcja miała zapobiec osuwaniu się stoku fosy. Dodatkowo zbocze stożka wzmocniono płaszczem kamiennym oraz horyzontalnym układem dranic, zapobiegającym podmywaniu oraz przemieszczaniu się mas ziemi. Uchwycono również schodkowe pionowanie zbocza stożka. Został osiągnięty główny cel badań, jakim było odnalezienie pozostałości mostu, który miał prostą budowę palową przebiegającą nieznacznie nad dnem fosy. Nie wiadomo jednak, czy była to główna przeprawa do warowni.

fot. Przemysław Noparlik, 2014

Widok ogólny wykopu w czasie badań w 2014 roku
fot. Przemysław Noparlik, 2014

Fosa najpewniej była sucha, nieznacznie zalewana w okresie roztopów czy obfitych deszczów. Wkład pracy w całość założenia może wskazywać, iż docelowo woda miała płynąć w zagłębieniu fosy. Niestety z nieznanych przyczyn nie udało się sfinalizować tego pomysłu. Duża liczba ceramiki kuchennej jest oczywistym dowodem funkcjonowania grodu. Obecność ceramiki stołowej, fragment naczynia szklanego oraz kafle piecowe świadczą, iż gród pełnił rolę siedziby dla namiestnika tutejszych ziem. „Nieudane” naczynia ceramiczne, narzędzia garncarskie w postaci gładzików, fragmenty odpadków skórzanych, narzędzia ciesielskie oraz szereg przedmiotów metalowych (w tym topór ciesielski) świadczą o miejscowej wytwórczości na potrzeby grodu.

fot. Przemysław Noparlik

fot. Przemysław Noparlik, 2014

 

Czy wiemy już wszystko?

Istotne informacje powinny dostarczyć wyniki badań dendrochronologicznych, które pozwolą wskazać czas ścięcia drzew użytych przy wznoszeniu konstrukcji w fosie. Do badań zostało wysłanych kilka próbek z najlepiej zachowanych pali. Archeolog prowadzący badania ma trzy lata na opracowanie ostatecznych wyników badań. Materiały znalezione w Kochłowicach trafią do Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu, dysponującego działem archeologii.

Mimo zwiększenia się naszej wiedzy ciągle jest wiele pytań co do przeszłości gródka. Szczególnie tajemnicze jest niezbadane cyplowate podgrodzie od strony południowo-wschodniej, a także duża łąka na przedpolu gródka od strony północnej. Pytania budzi też ewentualny związek gródka z położoną około kilometra na południe wczesnośredniowieczną osadą hutniczą, odkrytą w 2007 roku. Niestety na temat gródka niemal żadnych informacji nie zawierają średniowieczne źródła pisane.

foto

foto

fot. Przemysław Noparlik, 2014

 

Jaka przyszłość czeka gródek?

Od kilku lat zabytkiem opiekuje się Stowarzyszenie Genius Loci, które poza działalnością naukową (prace archeologiczne, publikacje) prowadzi szeroką akcję, mającą podnieść poziom wiedzy o tym zabytku wśród mieszkańców miasta. W tym celu organizowane są akcje sprzątania, lekcje w plenerze i wycieczki. We współpracy z władzami miasta przy gródku ustawiono tablice informacyjne. Od dwóch lat organizowane są na przedpolu gródka imprezy historyczne „Ku pamięci grodu”. W 2014 roku późnośredniowieczny obóz odwiedziło blisko tysiąc osób, przewodnicy poprowadzili ponad 30 wycieczek, przybliżając gościom dzieje najstarszego zabytku Rudy Śląskiej. Teraz potrzebna jest poważna dyskusja środowisk naukowych oraz władz miasta na temat kolejnych badań oraz dalszych losów zabytku narażonego na wiele niebezpieczeństw.

Przemysław Noparlik,
Dariusz Goiński

Więcej informacji: www.geniusloci.com.pl, www.facebook.com/grodek.kochlowice.

 

 

Skróty

Copyright © 2001-2019
Uniwersytet Śląski w Katowicach
Wszelkie prawa zastrzeżone.