Archiwum Uniwersytetu Śląskiego funkcjonuje od 1968 roku. W 1998 roku Archiwum zostało wyodrębnione w strukturze Uczelni i powołane jako ogólnouczelniana jednostka organizacyjna Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach (Zarządzenie Nr 29 z dnia 30 czerwca 1998 roku Rektora Uniwersytetu Śląskiego).
Zasady działania i sposób prowadzenia Archiwum regulują: „Instrukcja archiwalna Uniwersytetu Śląskiego” i „Jednolity Rzeczowy Wykaz Akt” (Zarządzenie nr 70/2010 z dnia 2 września 2010 roku Rektora Uniwersytetu Śląskiego) oraz "Instrukcja kancelaryjna Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach" (Zarządzenie nr 107/2011 z dnia 14 grudnia 2011 roku Rektora Uniwersytetu Śląskiego".
Nadzór nad działalnością Archiwum sprawuje Prorektor ds. Nauki i Współpracy z Gospodarką.
Zadaniem Archiwum Uniwersytetu Śląskiego jest prowadzenie działalności archiwalnej (polegającej na gromadzeniu, przechowywaniu, opracowywaniu, porządkowaniu, zabezpieczaniu zbiorów), naukowej, informacyjnej oraz usługowej.
Archiwum wchodzi w skład państwowej sieci archiwalnej, pełniąc funkcje archiwum zakładowego uprawnionego do posiadania zasobu historycznego.
Zbiory Archiwum stanowią materiały zgromadzone w wyniku działalności Uniwersytetu Śląskiego oraz szkól wyższych, których Uniwersytet jest sukcesorem: Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Katowicach oraz Filii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Katowicach.
Na zasób Archiwum (dokumentacja jest gromadzona od 1951 roku) składają się:
Archiwum gromadzi również prace magisterskie, doktorskie i habilitacyjne.