facebook twitter instagram issuu linkedin research gate youtube ustv

O RZUCENIU PALENIA INACZEJ

okładka książki Nakładem Wydawnictwa Uniwersytetu Śląskiego ukazała się właśnie książka: O rzuceniu palenia inaczej. Podręcznik dla osób, które pragną rzucić palenie, i dla tych, które chcą im w tym pomóc. Autorką publikacji jest dr Jolanta Życińska - pracownik Instytutu Psychologii Uniwersytetu Śląskiego, która w swoich pracach badawczych, poprzez poszukiwanie czynników psychologicznych, dąży do "rozwikłania tajemnicy zdrowia". Ostatnich kilka lat poświęciła szeroko rozumianej promocji zdrowia. Przeprowadziła program dla osób pragnących odzwyczaić się od palenia na terenie śląskich przedsiębiorstw, który był finansowany przez Komitet Badań Naukowych. Istotą podręcznika jest ukazanie potrzeb osób zgłaszających chęć rzucenia palenia, a dalej wspieranie ich osobistych zmagań z nałogiem. Dążenie to zrealizowane zostało w trzech wymiarach: osoby pragnącej rzucić palenie, profesjonalisty udzielającego bezpośredniej pomocy i twórcy programów modyfikujących zachowania szkodliwe dla zdrowia. Podręcznik składa się z trzech części. Każda z części stanowi odmienne spojrzenie na problematykę palenia tytoniu: Część I, zatytułowana: O rzuceniu palenia na prozdrowotnym tle stanowi próbę teoretycznej refleksji nad procesem rzucenia palenia. Podstawą tych rozważań są koncepcje zachowań zdrowotnych. Palenie papierosów, rzucenie palenia i wreszcie niepalenie mogą bowiem być opisane w kategoriach zachowania i jego zmiany. Charakterystykę rzucenia palenia jako procesu rozciągającego się w czasie należy uznać za najważniejszy element rozważań teoretycznych. Takie rozumienie rzucenia palenia jest konsekwencją przyjęcia modelu holistyczno-ekologicznego zdrowia. Model ten stanowi owo prozdrowotne tło zarówno dla koncepcji teoretycznych, jak i zasad działań praktycznych. I tak szczególnie wiele miejsca poświęcono tutaj motywacji osób palących papierosy do rzucenia palenia. Kształtowanie chęci zmiany swojego dotychczasowego zachowania opiera się na zrozumieniu osobistych przyczyn palenia papierosów oraz indywidualnych korzyści związanych z jego rzuceniem. Rozważania końcowe odnoszą się do potocznych przekonań związanych z okresem po odstawieniu papierosów. Część II: Wokół dwunastu spotkań z zamiarem rzucenia palenia to przewodnik po dwunastu spotkaniach profesjonalnych grup wsparcia dla osób pragnących rzucić palenie. Każde spotkanie opisane w podręczniku składa się z dwóch podrozdziałów. W pierwszym z nich (Praca w grupie) przedstawiony został przebieg każdego spotkania profesjonalnych grup wsparcia na podstawie notatek sporządzonych przeze mnie w dziewięciu prowadzonych grupach. Opis każdego spotkania zawiera także osobiste refleksje nad jego przebiegiem oraz sugestie, co można by zmienić lub udoskonalić. Przedstawienie przebiegu spotkań grupowych dla osób pragnących rzucić palenie stanowi doskonałe przygotowanie dla profesjonalistów zamierzających prowadzić takie grupy. Charakterystyka spotkań nie jest tutaj ograniczona tylko do wybranej grupy osób (tzn. pracowników dużych zakładów pracy) i może obejmować wszystkich chętnych zgłaszających się z problemem palenia. W podrozdziale drugim każdego spotkania (Praca indywidualna) określony temat został tak przedstawiony, by mógł być przepracowany samodzielnie przez Czytelnika, który zdecydował się rzucić palenie. Ostatnia, trzecia część podręcznika: Czy warto było... Satysfakcja w parze ze skutecznością, przedstawia ewaluację (mówiąc prościej - ocenę) programu dla osób pragnących odzwyczaić się od palenia. Część ta zawiera samodzielnie zbudowany model programu promocyjnego i odpowiadające jego elementom konkretne pytania o nakłady, skuteczność (osiągnięcie wyników bezpośrednich i odroczonych) oraz efektywność zdefiniowaną jako koszty finansowe podjętych oddziaływań. Rzetelne odpowiedzi na te pytania sformułowane na podstawie zrealizowanego programu znajdują się w tej części podręcznika. To jedna z pierwszych przeprowadzonych ewaluacji programu oddziaływań dla osób pragnących rzucić palenie w warunkach polskich. Przedstawiona ocena skuteczności daje podstawy do twierdzenia, że warto jest powtórzyć przeprowadzony program i ocenić jego skuteczność na terenie innych środowisk.
Na wszelkie pytania szczegółowe, dotyczące poruszonej tu problematyki odpowie chętnie sama autorka. Oto jej adres e-mailowy: zycinska@us.edu.pl

Skróty

Copyright © 2001-2019
Uniwersytet Śląski w Katowicach
Wszelkie prawa zastrzeżone.