15 kwietnia 2011 r. podczas pierwszego dnia Międzynarodowych Targów Innowacji Gospodarczych i Naukowych Intarg Katowice 2011 miała miejsce Gala Liderów Innowacji. Uniwersytetowi Śląskiemu przyznane zostały dwa medale za innowacyjne rozwiązania, będące wynikiem działalności naukowej pracowników.

Złoty medal otrzymał Wydział Informatyki i Nauki o Materiałach UŚ za „Kolumnę głośnikową”, natomiast srebrny medal przyznano uczelni za „Sposób wytwarzania powłok kompozytowych na aluminium i jego stopach”.

Innowacyjna kolumna głośnikowa

Kolumna głośnikowa zawiera górny głośnik szerokopasmowy zamontowany w tunelu akustycznym, którego wylot skierowany jest w tym samym kierunku co głośnik. Dodatkowo zawiera głośnik niskotonowy umieszczony w zawiniętej komorze zamkniętej. Przekrój zarówno tunelu akustycznego górnego głośnika, jak też komory dolnego głośnika mają w ich dowolnym miejscu kształt elipsy lub okręgu, co zapobiega powstawaniu fal stojących. Dodatkowo zawinięty kształt komory dolnego głośnika niskotonowego umożliwia stworzenie długiego tunelu akustycznego na małym obszarze. Eliptyczny kształt wylotu promieniowana akustycznego, pochodzącego z górnego głośnika szerokopasmowego, dodatkowo oddziela ciśnienie akustyczne przednie od tylnego oraz skupia je na odbiorcy. Umieszczenie natomiast głośnika niskotonowego skierowanego w dół, w kierunku podłogi umożliwia umieszczenie kolumny blisko ścian i narożników pomieszczenia bez obawy o powstawanie dudnień w obszarze niskich częstotliwości.

Omawiana kolumna głośnikowa może znaleźć zastosowanie zarówno w sprzęcie audio powszechnego użytku jak też sprzęcie audio z najwyższej klasy hi-end czy sprzęcie studyjnym. Wykorzystanie kolumny głośnikowej jest nieograniczone i ściśle zależne od przyjętej skali rozwiązania, rozmiarów zewnętrznych, jak też użytych materiałów do obudowy czy typów głośników. W obecnym rozmiarze ok. 1300x500x500 (wysokość x szerokość x głębokość), wadze ok. 40 kg z głośnikami firmy MANGER jest wykonana w wersji kolumny podłogowej wolnostojącej i pretenduje do najwyższej klasy audio. W mniejszych rozmiarach i z głośnikami niższej klasy może być wykorzystywana zarówno jako monitor studyjny jak też skrajnie w formie głośników do komputera.

Prezentowane rozwiązanie posiada następujące cechy wyróżniające spośród podobnych rozwiązań dostępnych powszechnie na rynku światowym:

• wykorzystanie emitowanego z tylnej części głośnika szerokopasmowego promieniowania akustycznego w projekcji przedniej,
• zastosowanie głośnika szerokopasmowego, dzięki czemu jakość reprezentacji dźwięku jest zbliżona do parametrów rzeczywistych,
• zastosowanie głośnika niskotonowego skierowanego w dół uzupełniającego pasmo w zakresie niskich częstotliwości, dzięki czemu nie ma dudnień przy umieszczeniu kolumny w rogu pomieszczenia (zmniejsza się ilość niezbędnego materiału tłumiącego),
• zawinięta komora głośnika niskotonowego pozwalająca wydłużyć komorę akustyczną na małym obszarze,
• profilowana obudowa głośnikowa o poprzecznym przekroju w kształcie elipsy lub okręgu, pozbawiona przeciwlegle umieszczonych ścianek – zmniejszenie ryzyka powstawania fal stojących, typowych dla obudów głośnikowych w kształcie prostopadłościanu,
• łatwa możliwość ingerencji w filtr akustyczny bez konieczności rozbierania obudowy,
• atrakcyjny wygląd, mający niebagatelne znaczenie przy popularnym umieszczeniu kolumny w pomieszczeniach mieszkalnych.

Opracowanie:
dr inż. Robert Koprowski
Mariusz Grzesiczak, rzecznik patentowy UŚ

Sposób wytwarzania powłok kompozytowych na aluminium i jego stopach

W układach tłokowo-cylindrycznych, w których występuje ruch elementów względem siebie, pojawia się tarcie, które powoduje opory ruchu pomiędzy tymi elementami i wzrost zużywania współpracujących elementów. Celem, który udało się osiągnąć twórcom niniejszego wynalazku jest poprawa właściwości tribologicznych węzła kinematycznego w warunkach tarcia technicznie suchego lub w warunkach smarowania, czyli zwiększenie odporności na zużycie elementów skojarzenia oraz zmniejszenie wartości współczynnika tarcia, poprzez podwyższenie zawartości związków o bardzo dobrych właściwościach smarowych w strukturze warstwy powierzchniowej. W efekcie zastosowania sposobu według wynalazku otrzymuje się powłokę kompozytową składającą się z bardzo twardej, odpornej na zużycie powłoki tlenkowej, w której pory wprowadzony został węgiel, a dodatkowo na jej powierzchni powstała zewnętrzna warstwa węglowa. Dodatkowymi zaletami sposobu według wynalazku są: stosunkowo duża czystość otrzymanej powłoki stosunkowo krótki czas otrzymywania powłoki, a co za tym idzie mniejsza energochłonność sposobu. Ponadto wprowadzane cząsteczki węgla wypełniają równomiernie pory powłoki tlenkowej, a w przypadku gdy cześć warstwy ulegnie starciu węgiel w porach nadal pozostanie aktywny w procesie tarcia.

Twórcy:
dr Grzegorz Służałek (Wydział Informatyki i Nauki o Materiałach)
dr Henryk Wistuba (Wydział Nauk o Ziemi)